Wie betaalt de planbatenheffing? Bij verkoop, schenking of erfenis

Grond verandert van eigenaar. Verhuist de planbatenheffing dan gewoon mee? Dat hangt af van hóé de grond overgaat. Een verkoop werkt anders dan een schenking of erfenis. En wie met meerdere eigenaars is, heeft nog een extra aandachtspunt. Wie het vooraf weet, vermijdt discussie aan de notaristafel.

In het kort

• Heffingsplichtig is wie volle of blote eigenaar is op de dag dat het RUP in werking treedt.
• Zijn er meerdere eigenaars, dan kan de overheid het volledige bedrag bij elk van hen opvragen.
• Bij schenking of erfenis gaat de heffingsplicht over op de nieuwe eigenaar. Bij een verkoop niet: daar moet de verkoper meestal betalen.

De volle of blote eigenaar op de datum van inwerkingtreding van het RUP (VLM). Niet wie later een vergunning aanvraagt, en ook niet wie er bouwt.

Bij planbaten spelen twee datums. Ze lijken op elkaar, maar beantwoorden elk een andere vraag:

| Datum | Welke vraag beantwoordt ze? |
| ----------------------------------- | --------------------------------- |
| Voorlopige vaststelling van het RUP | Welk stelsel geldt: oud of nieuw? |
| Inwerkingtreding van het RUP | Wie is heffingsplichtig? |

Een volle eigenaar heeft de grond én mag hem gebruiken. Bij gesplitste eigendom zijn die rechten verdeeld: de vruchtgebruiker gebruikt de grond of int de inkomsten, iemand anders is blote eigenaar.

De wet kijkt naar de volle of blote eigenaar. Vruchtgebruikers, huurders en pachters zijn niet heffingsplichtig (VLM). Twijfelt u wie wat is? Uw eigendomsakte geeft uitsluitsel.

Zijn er meerdere heffingsplichtigen, dan zijn ze hoofdelijk aansprakelijk. De Vlaamse Belastingdienst kan het volledige bedrag dus bij één van hen opvragen (VLM). Ook als u maar een kwart van de grond bezit.

Spreek daarom vooraf af:

• wie de brieven opvolgt en de termijnen bewaakt;
• of u samen bezwaar maakt;
• hoe u de kosten onderling verdeelt;
• of u vroeg betaalt om de 15% korting te krijgen.

Zo'n onderlinge regeling is verstandig, maar verandert niets aan wat de overheid bij elk van u kan opvragen.

Bij een verkoop gaat de heffingsplicht niet over op de koper. De verkoop is wel een startfeit: vanaf dan moet de heffing betaald worden (VLABEL). Ligt het aanslagbiljet er al, dan betaalt u binnen 15 dagen na de notariële akte.

Koper en verkoper mogen afspreken wie welke kosten draagt. Zet dat dan helder in het compromis. Zo'n afspraak verandert niet wie de Vlaamse Belastingdienst kan aanspreken. Laat de notaris de fiscale kant en uw afspraken samen bekijken. Een volledige checklist vindt u in grond verkopen met planbatenheffing.

Krijgt u grond geschonken of erft u die? Dan gaat de heffingsplicht over op wie de volle of blote eigendom kosteloos, door erfopvolging of via testament verkrijgt (VLM). Een nog niet betaalde heffing kan zo bij de volgende generatie terechtkomen.

Goed nieuws: dat betekent niet dat er meteen betaald moet worden. Een erfenis, het uit onverdeeldheid treden na een erfenis en een schenking zijn geen startfeiten (VLABEL). Pas als de nieuwe eigenaar verkoopt of een vergunning krijgt, moet er betaald worden.

Goed om te weten: geeft u grond door? Geef dan ook het fiscale dossier mee: aanslagbiljet, meerwaarderapport, betaalbewijzen, beslissingen over bezwaar of opschorting. Zo weet de nieuwe eigenaar precies waar hij staat.

| Situatie | Wie is heffingsplichtig? | Moet er nu betaald worden? |
| ---------------------------------------- | ------------------------------------ | -------------------------------- |
| U bent eigenaar bij inwerkingtreding RUP | U | Pas bij een startfeit |
| Meerdere eigenaars | Elk van u, voor het volledige bedrag | Pas bij een startfeit |
| U verkoopt de grond | U (de verkoper) | Ja, de verkoop is een startfeit |
| U schenkt de grond | De begiftigde | Nee, schenking is geen startfeit |
| U erft de grond | De erfgenaam | Nee, erfenis is geen startfeit |
| U huurt, pacht of hebt vruchtgebruik | Niet u, wel de (blote) eigenaar | – |

Kan de koper de planbatenheffing overnemen?
U kunt dat contractueel afspreken. Tegenover de overheid blijft de heffingsplichtige wel aansprakelijk.

Mijn ouders kregen een aanslag. Moet ik die betalen als ik de grond erf?
De heffingsplicht gaat over op u, maar betalen hoeft pas bij een startfeit, zoals een verkoop of vergunning.

Kan ik als erfgenaam ook de 15% korting krijgen?
Volgens de regels van VLABEL geldt de korting als u volledig betaalt binnen het jaar na verzending van het aanslagbiljet, zonder voorafgaand startfeit. Laat nakijken of die termijn nog loopt.

Vraag een gratis eerste analyse aan. We brengen in kaart wie heffingsplichtig is en wanneer er betaald moet worden, zodat u goed voorbereid naar de notaris gaat.